Anasayfa / Ürünler / Varant / Varant Nedir?

Varant Nedir? 

Varantlar elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi, önceden belirlenen bir fiyatttan, belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma ya da satma hakkı veren ve hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki sermaye aracıdır. Varant satın alan yatırımcı, ödediği bedel karşılılğında bir dayanak varlığı değil, o dayanak varlığı alma ya da satma "hakkı" alır.

Genel  Özellikleri

Temel olarak belirli bir menkul kıymet üzerinde bir hak sağlayan varantların temel özellikleri şu şekilde özetlenebilir;

  • Sahibine detayları önceden belirlenmiş bir işlemi gerçekleştirme hakkı verir. İşlemin gerçekleştirilmesi yönünde bir yükümlülük vermez.
  • Önceden belirlenmiş bir kullanım fiyatı ve vade tarihi vardır. Kullanım tarihinde bu fiyattan işlemi gerçekleştirmek "ekonomik yarar" sağlayacak ise dönüşüm gerçekleşir.
  • Alım ve satım hakkı  veren iki türü vardır. Alım varantı (call), dayanak varlığı alma hakkı verirken; satım varantı (put), dayanak varlığı satma hakkı verir.
  • Amerikan ve Avrupa olmak üzere iki tipi  vardır. Amerikan tipi varantlar vade sonuna kadar kullanım hakkı verirken, Avrupa tipi varantlar sadece vade sonunda kullanılır.
  • Ödünç ve açığa satış işlemlerine konu olamaz, kısa pozisyon alınamaz.
  • Yatırımcı herhangi bir yükümlülük altına girmediğinden teminat göstermesine gerek yoktur.
  • Nakdi uzlaşı ve kaydi teslimat vardır.
  • Dönüşüm oranı vardır. Bu oran, bir adet varantın kaç adet dayanak gösterge alım veya satım hakkı verdiğini gösterir.
  • Hak karşılığında ödenen bir ücret karşılığı işlem görür. Bu ücret (veya prim) alınan hakkın fiyatını teşkil eder.

Türkiye'de Varantlar ve Aracı Kuruluş Varantları

Varantned 'rTürkiye'de Varantların ihracı, kimler tarafından ihraç edileceği, kayda alınması ve alım satımına ilişkin temel esaslar Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından "Aracı Kuruluş Varantları'nın Kurul Kaydına Alınmasına ve Alım Satım İşlemlerine İlişkin Tebliğ" ile düzenlenmiştir. Söz konusu tebliğ uyarınca Aracı Kuruluş Varantları İMKB'de işlem görmektedir. Varantların İMKB'de işlem görebilmeleri için, ihraçcıları ya da ihraççıların anlaştıkları aracı kurumlar tarafından yürütülecek bir piyasa yapıcılık faaliyeti ile desteklenmeleri gerekmektedir. Piyasa yapıcı kurum, likit ve düzenli bir piyasa oluşmasına yönelik sürekli alım-satım emri (kotasyon) vermekle yükümlüdür. Aracı Kuruluş Varantları temel olarak hisse senedi, sepet ve endekse dayalı olmak üzere üç şekilde çıkartılabilir.

TradeMaster ile Aracı Kuruluş Varantları'nın hepsinde işlem yapılabilmektedir.

Varant - Opsiyon Karşılaştırması

Ürün özellikleri ve işleyiş şekli olarak benzerlik gösterselerde Varant ve Opsiyonların önemli farklılıkları bulunmaktadır.

Benzerlikleri

  • Varantlar da opsiyonlar gibi yatırımcıya dayanak varlığı satın almadan dayanak varlık üzerinde meydana gelen fiyat hareketlerinden yararlanma imkanı verir.
  • Varantlar, opsiyonlara benzer şekilde sahibine, belirli bir miktarda dayanak varlık ya da göstergeyi, önceden tespit edilmiş bir fiyat üzerinden, vadeye kadar ya da vade tarihinde alma veya satma hakkı veren finansal araçlardır.
  • Varantlar ve opsiyonlar işleme konulana kadar dayanak varlık üzerinde kontrol sağlamazlar. Her ikisi de bir "hakkı" ifade ederler.

Farkları

  • Opsiyonlar sözleşme, varantlar ise menkul kıymettir.
  • Opsiyonlar vadeli işlem esasları ile işlem görürken varantlar spot (nakit) esasları ile işlem görür
  • Opsiyonlar, özellikleri işlem gördüğü borsalar tarafından belirlenen standart kontratlardır. Varantların özellikleri ise ihraçcı tarafından belirlenir ve opsiyonlara göre daha esnektir (örneğin sabit vadeleri yoktur)
  • Opsiyonlarda satış yapan taraf opsiyonun yazıcısı konumundadır. Varantlarda ise her bir varantın tek bir ihraçcısı vardır. İhraçcı varantlarda kullanılacak olan hakkın tek muhatabı konumundadır
  • Opsiyonlarda teminat ve teminat tamamlama söz konusuyken varantlarda yoktur zira ürünün tüm sorumluluğu ihraçcı kuruluştadır. O nedenle varant alım satımında yatırımcı açısından teminat gerektiren herhangi bir durum söz konusu değildir.

Opsiyon - Varant Temel Farklar

Özellik Opsiyon Varant
Yapısal Sözleşme Menkul Kıymet
Yapısal Vadeli Spot
Özellik Standart Esnek
Yazan İhracçı Yatırımcı Banka-Aracı Kurum
Teminat Var Yok

 

Varantlar hakkında detaylı bilgiye www.isvarant.com adresinden ulaşabilirsiniz.