Anasayfa / Ürünler / Vadeli İşlemler / Sözleşme Özellikleri

VİOP Sözleşme Özellikleri

Dayanak Varlıklar: Dayanak varlıklar, pay ve tahvil gibi menkul kıymetler olabileceği gibi pay ve tahvil endeksleri gibi finansal göstergelerde olabilir.

Sözleşme Büyüklüğü: Dünya uygulamaları incelendiğinde, hisse senedi üzerine vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde sözleşme büyüklüğünün genelde 100 adet dayanak varlık hisse senedi olarak belirlendiği görülmektedir. Dünya uygulamalarının paralelinde İMKB'de işlem görecek olan Hisse Senedi Vadeli İşlem Sözleşmesi ve Hisse Senedi Opsiyon Sözleşmeleri için sözleşme büyüklüğü 100 olarak belirlenmiştir.

Minimum Fiyat Adımı ve Fiyat Kotasyonu: Sözleşmelerin fiyatları, virgülden sonra iki basamak olacak şekilde işlem sistemine girilir ve bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat adımı 0,01'dir.(9,01;9,02) Asgari fiyat adımının değeri standart sözleşmelerde 1 TL'ye karşılık gelmektedir.

Vade Ayları: Piyasada aynı anda üç sözleşme vadesinin işleme açılması planlanmaktadır. Örneğin, Ocak ayı içinde 'Ocak, Şubat, Mart'; Şubat ayına geçildiğinde ise 'Şubat, Mart, Haziran' vadeli sözleşmeleri işleme açılacaktır.

Sözleşmenin Vadesi ve Son İşlem Günü: Pay vadeli işlem ve pay opsiyon sözleşmelerinde vade ve son işlem günü her vade ayının son işlem günüdür. Örneğin; fiziki teslimata konu pay opsiyon sözleşmelerinin takas süresinin T+3 olduğu durumda 31 Ocak 2013 vadeli pay sözleşmelerinin son işlem günü 31 Ocak 2013 olup, fiziki teslimat 5 Şubat 2013 tarihinde gerçekleştirilir.

Uzlaşma Şekli: Pay vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin uzlaşma yöntemi olarak fiziki teslimat uygulanır. Opsiyon sözleşmelerinde teslimat, opsiyonun tipine göre vade sonunda veya vade sonundan önceki herhangi bir tarihte opsiyonun alıcısı tarafından ilgili üyeler vasıtasıyla talep edilebilir.

Sözleşme Kodları

    İMKB vadeli işlemler pazarında işlem görmekte olan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ayrı sözleşme kodlarına sahiptirler. Vadeli İşlem Sözleşmelerinin sözleşme kodları 12 haneden oluşmakta iken, opsiyon sözleşmelerinin sözleşme kodları 17 haneden oluşmuştur.

  • Vadeli işlem sözleşmelerinde sözleşme kodu; sözleşme tipi, dayanak varlık, vade tarihi ve sözleşme büyüklüğünün standart olup olmadığı bilgisini içerecek şekilde oluşturulmuştur.vadeli işlem sözleşmelerinde söz kod

 

  • Opsiyon sözleşmelerinde sözleşme kodu; dayanak varlık, sözleşme tipi, vade tarihi, opsiyon sınıfı, kullanım fiyatı ve sözleşme büyüklüğünün standart olup olmadığı bilgilerini içerecek şekilde oluşturulmuştur.

opsiyon sözleşemelerinde söz kod

Uzlaşma Yöntemi ve Uzlaşma Fiyatı

  • Pay vadeli işlem sözleşmelerinde açık pozisyonlar, sözleşmenin vade sonu tarihinde fiziki uzlaşma yöntemi ile kapatılır. Pay opsiyon sözleşmelerinde ise vade tarihine kadar kullanılmayan açık pozisyonlar sistem tarafından iptal edilir.
  • Opsiyon sözleşmelerinde kullanım hakkı sadece uzun pozisyon sahiplerine aittir.
  • Opsiyon sözleşmelerinde kullanım fiziki teslimat ile sonlandırılacak olup fiziki teslimat, dayanak varlığın sözleşme büyüklüğüne karşılık gelen miktarın kısa alım (call) ve uzun satım (put) pozisyonu sahipleri tarafından uzun alım ve kısa satım pozisyonu sahiplerine teslimini gerektirmektedir.
  • Günlük uzlaşma fiyatı, pay vadeli işlem ve pay opsiyon sözleşmelerinde işlem günü sonunda açık pozisyonların yeniden değerlenmesinde ve hesapların güncellenmesinde esas alınan fiyattır.
  • Vadeli işlem sözleşmelerinde dayanak varlık olarak kabul edilen her payın son işlem gününde spot piyasada ikinci seans sonundaki kapanış seansında oluşan kapanış fiyatı, vade sonu uzlaşma fiyatı olarak belirlenir.
  • Opsiyon sözleşmelerinde vade sonu uzlaşma fiyatı, vade tarihindeki günlük uzlaşma fiyatı olarak alınır.